Çift başlı kartal sembolü, sanat tarihi ve arkeoloji ikonografisi açısından ilgi çeken konulardan biridir. Özellikle de sanat tarihi araştırmacıları tarafından sıklıkla ele alınır. Dünyadaki birçok medeniyetin yanı sıra Selçuklulara da atfedilen çift başlı kartal sembolü, Anadolu’da kullanılmıştır. Hatta Selçuklu yapılılarında çift kartal Selçuklu hakimiyetini ve onun himayesini temsil eder. Bununla birlikte Türklerin bu sembolü Orta Asya’da getirdikleri iddiaları da tartışılmaktadır. Peki, çift başlı kartal sembolü nedir? Çift başlı kartal sembolü ne anlama gelir?

Çift Başlı Kartal Sembolü Nedir?

Çift başlı kartal sembolü konusunda tarihçiler arasında bir mutabakat sağlandığı söylenemez. Halen tartışılan hususlardan biri de neden tek kartal değil de çift kartal başı sembolüne gerek duyulduğudur. Bu konuda bugüne kadar yeterli ve doyurucu bir açıklama yapılamamıştır. Çift başlı kartal sembolü, günümüze kadar birçok kültürde sanat eserinde karşımıza çıkar. Milletlerin birbirleriyle etkileşimine yol açan bu sembol, ilk ortaya çıkışından itibaren birçok alanda kullanılmıştır. Bazen siyasi fikirlerin bazen de propagandaların öznesi olmuştur.

Antik Çağdan Günümüze Çift Başlı Kartal SembolüÇift Başlı Kartal Sembolü Ne Zaman Ortaya Çıktı?

Çift başlı kartal sembolünün geçmişi milattan önce 2000’li yıllara kadar uzanmaktadır. Anadolu’nun yerleşik bir sembolü olduğu bilinmektedir. Bu sembol Anadolu’dan yayılarak Ön Asya ve Avrupa’da da yaşatılmıştır. Hititler’in kraliyet amblemi olan çift başlı kartal sembolü, IV. Tuthaliya zamanında yaygınlaşmıştır. Dönemin siyasi olaylarına bakıldığında sembolün Büyük Hitit Kralı IV. Tuthaliya ile Tarhuntassa Kralı Kurunta’yı simgelediği tahmin edilmektedir.

Çift Başlı Kartal Sembolü Hakkında Bilgiler

  • Çift başlı kartal sembolü, Rusya’da Çar ile kilise dayanışmasını ve bütünlüğünü simgelemektedir.
  • Avrupa kentleri arasında en çok Viyana’da kullanılmaktadır.
  • Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nda güç ve kudretin simgesidir.
  • Milattan sonra 13. yüzyılda Anadolu Selçuklularının yapılarında ve süslemelerinde sembole rastlanmaktadır.
  • Selçuklu hükümdarı I. Alaeddin Keykubad döneminde yapılarda ve duvar bezemelerindeki çini uygulamalarında çift başlı kartal figürü sıklıkla kullanılmıştır.
  • Selçuklularda din ve devletin güç birliğini ifade etmektedir.
  • Çift başlı kartal sembolünün mitolojik bir yaratık olduğu iddiası benimsenmemektedir.
  • Selçuklularla ve Türklerin Şamanizm kültürüyle bağlantılı olduğu iddiaları da tahminden öteye geçememiştir.

Kaynaklar:
okuryazarim.com/anadolu-selcuklu-sanatinda-cift-basli-kartal/
haberturk.com/cift-basli-kartal-sirrini-koruyor-1769508
https://en.wikipedia.org/wiki/Double-headed_eagle#:~:text=The%20eagle%20has%20long%20been,East%2C%20especially%20in%20Hittite%20iconography

Asya’nın sihirli ülkesi: Singapur” başlıklı blog yazımıza gidebilir ya da Öğren kategorisine geri dönebilirsiniz.