Yaz yağmurunun ilk damlaları sıcak, kuru toprağa düştüğünde havayı dolduran o taze toprak kokusunu hepimiz biliriz. Sonuçta, yağmur sadece sudur ve suyun kokusu yoktur. Peki, bu fenomene ne sebep olur?

1964 yılında Avustralyalı bilim insanları “petrichor” adı verilen ve ilk yağmur damlalarından sonra yayılan bu “dünyevi” kokuyu incelediler; hatta oluşum sürecini belgelediler. 2010 yılında da Massachusetts Institute of Technology (MIT) bilim insanları, yağmurun nasıl böyle güzel bir parfüm ürettiğini keşfettiler. Çeşitli yüzeylere çarpan yağmur damlalarını gözlemlemek için yüksek hızlı kameralar kullanan ekip, yağmur damlalarının yere düştüğünde, özellikle gevşek toprak veya kaba beton gibi gözenekli yüzeylerde küçük hava kabarcıkları saçtığını gözlemlediler. Yerde bulunan ve yağmur damlasıyla çözünen geosmin ve diğer petrichor bileşiklerinin aerosol formunda salındığını ardından da rüzgarlarla çevre alanlara taşındığını tespit ettiler.

Ancak bu yağmur damlaları bir kokudan daha fazlasını yayıyordu. Doğa bilimleri hakkında araştırmalar yayınlayan “Nature Communications” isimli halka açık dergide makalelerini yayınlayan MIT bilim insanları, yağmur damlası çarpması sırasında toprağın bakteri içeren mikro damlacıklar dağıttığını da ortaya koydular. “Topraktaki Yağmur Damlalarının Biyoaerosol Üretimi” başlıklı çalışmada tek bir yağmur damlasının toprak yüzeyindeki bakterilerin% 0,01’ini aktarabildiği üstelik bakterilerin aerosol oluşturma işleminden sonra bir saatten fazla hayatta kaldığı ifade edildi.

Yağmur Neden Kokar?Yine yüksek çözünürlüklü kameralar kullanılarak yapılan araştırmalarda, Tropikal bölgelere benzer sıcaklıklarda yağmur yağdığında, damlaların bir sis veya aerosol spreyi yaydığı tespit edildi. Her aerosol, topraktan birkaç bin bakteri taşıyordu. Bu bakteriler de bir saatten fazla canlı kalıyordu. Üstelik yağmurlama sistemlerinden gelen insan yapımı damlacıklar da bu tür bir dağılmaya yol açabiliyordu.

Kaynak: nature.com/articles/ncomms14668 

2015 MIT çalışmasında, bazıları insan yapımı bazıları da doğal olmak üzere çeşitli yağmur türleri simüle edildi ve tüm yağmur damlaları 28 ayrı yüzeyde test edildi. Hafif ve ılımlı yağmurların bu fenomen için en uygun damlacıklara sahip olduğu, yağmur yere ne kadar sert vurursa aerosollerin yüzeye çıkma olasılığının da o derece düşük olduğu tespit edildi.

Bakteri, kimyasal ve mikropların yanı sıra kokuyu da içeren bu küçük hava kabarcıklarını görmek için, MIT’nin yüksek hızlı kameralarla çektiği yavaş çekim videoyu izleyebilirsiniz…

46.000 yıllık donmuş kuş” başlıklı blog yazımıza gidebilir ya da Öğren kategorisine geri dönebilirsiniz.