Sebzeler ve meyveler, suyun yanı sıra topraktan ihtiyaçları olan inorganik maddeleri alarak beslenirler. Bir bitkinin büyümesi, gelişmesi, meyvesinin güzelliği, topraktan aldığı besinlerle yakından alakalıdır. Gübreler tam da bu noktada devreye girerek toprağın zenginleştirilmesine ve sebze-meyvelerin daha rahat beslenmesine yardımcı olurlar. Özellikle bitkilerin yetişmesinde, su kadar azot, potasyum ve fosfat elementleri de önem arz eder.

Meyve ve sebze üretiminde başarının en temel kriteri verimli bir biçimde kaliteli ürün elde etmektir. Bunun için de meyve sebzelerin dengeli bir biçimde gübrelenmesi gerekir. Gübreler azotlu, fosforlu, potasyumlu gübreler gibi “inorganik gübreler” ve kümes atıkları, çöpler, gıda artıkları gibi “organik gübreler” olmak üzere ikiye ayırılır.

İnorganik ya da bir başka deyişle “kimyasal gübreler”, bitkilerin ihtiyacı olan besin maddelerinin kimyasal olarak oluşturulması ile meydana gelir. Bu noktada, toprak analizleri doğrultusunda doğru ve yeterli bir biçimde gübreleme yapmak önem arz eder. Özellikle sentetik kimyasalların insan ve çevre sağlığı üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, bilinçsizce yapılan kimyasal gübrelemenin hem toprağa hem de insan sağlığına ciddi bir zarar verme potansiyeline sahip olduğu aşikar…

Kimyasal Gübre Çeşitleri Nelerdir?

Kimyasal gübreler, basit gübre, kompoze gübre, mikro besin gübre, yavaş eriyen gübre ve karbondioksit gübresi olmak üzere 5 ana başlık altında toplanır. Azotlu, fosforlu, potasyumlu gübreler basit gübrelere, içinde birden fazla bitki besini bulunduran azot, fosfor ve potasyum bazlı gübreler de kompoze gübrelere örnek teşkil eder.

Mikro besin gübreler arasında en çok bilinenler demirli, bakırlı, çinkolu ve borlu gübrelerdir. Yavaş eriyen gübreler ise azotlu gübrelerin çözünürlük probleminden dolayı ortaya çıkmıştır; azotlu gübreler kolayca çözünüp hızlıca toprağın derinliklerine karıştığından topraktaki azot kaybını engellemek maksadıyla yavaş eriyen azotlu gübreler geliştirilmiştir.

Seralarda uygulanan karbondioksit gübresi, fotosentez sebebiyle azalan karbondioksit açığını gidermek maksadıyla tercih edilir. Karbondioksit gübrelemesi bitkilerin verimini ve kalitesini arttırır.

Kimyasal Gübrelerin Meyve ve Sebzeler Üzerindeki EtkileriKimyasal Gübrelerin Bitkilere ve Çevreye Etkileri

Kimyasal gübreler, bazı meyve ve sebzelere özel üretildikleri gibi üretilen bazı genel kimyasal gübreler bütün bitkiler üzerinde kullanılabilir. Bu nedenle bitkilerin ihtiyacına uygun kimyasal gübre seçmek, bitkinin zengin beslenmesine ve güzel yetişmesine olanak tanır.

Kimyasal gübreler bilinçli kullanıldıkları taktirde bitkilere büyük fayda sağlar. Doğal gübrelemeyle bitki, sadece toprakta bulduklarıyla yetinir. Eğer ihtiyacı olan bir maddeden toprakta yeteri kadar bulunmuyorsa, doğal olarak o besinden yoksun kalacaktır. Bu bağlamda, bitkinin ihtiyacına göre kimyasal gübre verilmesi bitkinin verimliliğini arttırır.

Bununla birlikte yanlış gübre uygulamaları toprağı verimsizleştirir. Kimyasal gübrelerin gereğinden fazla kullanımı toprakta kimyasal gübrelerin birikmesine neden olur; toprağın PH seviyesinde uzun süreli dengesizlikler oluşur.

Kimyasal Gübrelerin Gıdalarımız Üzerindeki Etkileri

Yukarıda değinildiği üzere gereğinden fazla ve sık kimyasal gübre uygulanması durumunda toprakta arsenik, kadmiyum ve uranyum gibi kimyasallar toksik bir şekilde birikir. Bu da toksik kimyasalların meyve ve sebzelere girmesine sebebiyet verebilir.

Kimyasal gübrelerin yoğun kullanımı toprağın pH seviyesini azaltır, zararlılarda bir artışa neden olur ve toprakta bulunan faydalı mikropları ortadan kaldırır. Bu durumda da daha düşük besin değerli, daha tatsız meyve ve sebzelerle karşı karşıya kalırız.

Kimyasal gübrelerle ilgili bir diğer sorun da toksik maddelerin topraktan yeraltı suyuna ve diğer su kaynaklarına sızması ve kirlenmeye neden olmasıdır. Özellikle azot bazlı gübrelerden karışan Azot balıkların ve suda yaşayan diğer hayvanların hayatta kalması için gereken oksijeni tüketir. Üstelik suyun tekrar eski haline gelmesi uzun yıllar sürer.

Sonuç olarak kimyasal gübrelerin birçok avantajı ve dezavantajı bulunur. Bitkilerin büyümelerine yardımcı olmak için kullanılması gerekenden daha fazlasını uygulamak kesinlikle çevreye ve insan sağlığına zarar verir. Kimyasal gübrelerin neden olduğu hasar genellikle uzun vadeli olduğu ve katlanarak arttığı için, toprağı gübrelemenin alternatif ve sürdürülebilir yöntemlerini düşünmek daha akıllıca olacaktır.

Nesli tükenen hayvanlar yüzbinlerce yıl önce bile insanlığa zarar verdi” başlıklı blog yazımıza gidebilir ya da Önemse kategorisine geri dönebilirsiniz.